Strefa nauczyciela

Szkolny monitoring jakości powietrza

Czytaj więcej...

wskaźnik % PM10 100%=400µg/m3
wartości do 50% - powietrze dostateczne
50-74% - powietrze złe
75-100% powietrze bardzo złe
wskaźnik % PM2.5 100%=200µg/m3
wartości do 50% - powietrze dostateczne
50-74% - powietrze złe
75-100% powietrze bardzo złe

Poznaj Kociewie - Święta po kociewsku

   Przypominamy kilka przepisów tradycyjnej kociewskiej kuchni regionalnej. Może warto je wykorzystać przygotowując świąteczne potrawy... Smacznego!

Zrazy kociewskie z kapustą i grzybami

1 kg mięsa wieprzowego (karkówka lub szynka)
40 dag kiszonej kapusty
2 cebule
5 dag suszonych grzybów
sól, pieprz, cukier
bulion grzybowy w kostce
Grzyby namoczyć w wodzie i obgotować przez ok. 10 minut. Wywaru nie wylewać!  Cebule pokroić w drobną kostkę i zeszklić na oleju. Kapustę posiekać i dodać do cebuli. Dodać posiekane grzyby. Podsmażyć razem przez ok. 5 minut, następnie dolać wywar z grzybów i doprawić do smaku solą, pieprzem i cukrem (farsz powinien być dosyć pikantny). Dusić do czasu aż odparuje cały płyn. Ostudzić.
Mięso pokroić w plastry i rozbić cienko. Obsypać solą i pieprzem. Nałożyć farsz i zwinąć ciasno w roladki. Spiąć wykałaczkami. Obsmażyć na oleju. Resztę farszu przełożyć do naczynia żaroodpornego, na to poukładać zrazy. Rozpuścić bulion grzybowy w 2 szklankach wody i zalać kapustę ze zrazami. Zapiekać pod przykryciem ok 1,5 h lub do czasu aż będą miękkie.


www.wielkiezarcie.com

Kociewska zapiekanka z grzybów

Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych w 2008 roku.
Kociewska zapiekanka grzybowa dawniej nazywana była „bochenkiem grzybowym”, ale nie zachowały się żadne dokumenty pisane dotyczące tej nazwy. Po pokrojeniu wyglądem przypomina kromki chleba z ciemnobrązową skórką. Zapis receptury na zapiekankę z grzybów znajduje się w „Poradniku Gospodyni” z 1955 roku.
Prostokątny blok w kształcie blaszki do pieczenia, po pokrojeniu kawałki przypominają kromki chleba, skórka jest przypieczona, na przekroju widać kawałki grzybów
składniki:
1 kg grzybów, 6 jajek, margaryna, czerstwa bułka, mleko, sól, pieprz, majeranek
wykonanie:
grzyby obgotować, czerstwą bułkę namoczyć w mleku, żółtka utrzeć z margaryną, dodać bułkę, grzyby i przyprawy oraz pianę z białek. Zagnieść powstałą masę. Piec w podłużnej formie około pół godziny, w temp. 150 stopni. Pokroić i podawać zaraz po upieczeniu z ziemniakami i surówką

www.minrol.gov.pl
pomorskie.travel


Szarpak

Zupa ziemniaczana z dodatkiem warzyw, kapusty kiszonej i kawałków przesmażonego boczku z cebulą. Na powierzchni zupy widoczne oczka tłuszczu.
Najpierw gotowano wywar z warzyw, do którego po odcedzeniu należało dodać pokrojone w kostkę ziemniaki, liść laurowy oraz sól i gotować do miękkości. Do zagotowanych ziemniaków dodawano kiszoną kapustę i ponownie się gotowało. Na patelni podsmażano boczek lub słoninę z cebulą i dodawano do zupy. W dni postne gospodynie nie dodawały boczku lub słoniny.
składniki:
ziemniaki, marchew, seler, pietruszka, boczek wędzony, słonina wędzona, skwarki, kapusta kiszona w beczce, cebula, ziele angielskie, liść laurowy, sól, pieprz        
wykonanie:
ugotować wywar z warzyw. Po odcedzeniu dodać do wywaru pokrojone w kostkę ziemniaki, kubabę (ziele ang.), listek laurowy oraz sól. Ugotować do miękkości. Do ugotowanych ziemniaków dodać kapustę kiszoną i zagotować. Podsmażamy drobno pokrojony wędzony boczek lub słoninkę wraz z cebulką i dodajemy do zupy. Solimy i pieprzymy do smaku.


www.minrol.gov.pl
pomorskie.travel


Kociewski salceson z grzybów

Oczyszczone grzyby kroi się i gotuje, boczek podsmaża się z cebulą. Do tak przygotowanych składników dodaje się ugotowane pokrojone jajka oraz surowe jajko, przyprawia i miesza całość. Następnie formuje się kulę lub prostokąt, owija gazą i gotuje się przez 15 minut. Po wyjęciu, salceson należy ułożyć między dwiema deskami i docisnąć. Przepis na salceson z grzybów był przez lata przekazywany w formie ustnej z pokolenia na pokolenie. Tradycyjnie danie to przygotowywane było na Kociewiu w okresach świątecznych.

pomorskie.travel


Żuchel (blacharz, sztydrych, kartoflak)

Placek ziemniaczany z kawałkami przypieczonego boczku lub słoniny.
Żuchel pieczony był głównie jesienią i zimą. Najpierw tarło się ziemniaki, w takiej ilości, aby wypełnić od dwóch do trzech blach, gdzie znajdowały się już smażone szpyrki, które pozyskiwano z boczku wieprzowego lub słoniny, a jesienią używano okrasy z gęsi. Dodatkowo wierzch tartych ziemniaków posypywano jeszcze szpyrkami. Następnie wszystkie blachy wkładano do piekarnika lub pieca kaflowego opalanego drewnem. Przy przygotowywaniu tego dania należało pamiętać, aby dobrze wymieszać ciasto, tak żeby cała kartoflanka nie osadziła się na dnie blachy.
składniki:
2–3 kg ziemniaków
(w zależności od wielkości blachy), 30–40 dkg wędzonego boczku, sól, smalec lub olej do wysmarowania blachy
wykonanie:
ziemniaki zetrzeć na tarce o drobnych oczkach, posolić. Połowę boczku pokroić w plastry, podsmażyć i wyłożyć nimi dno formy. Ciasto ziemniaczane dobrze wymieszać i wylać na natłuszczoną blachę. Na wierzchu ułożyć pokrojony w kostkę pozostały boczek. Blachę wstawić do piekarnika. Piec około 90 minut w temperaturze 180°C.

www.minrol.gov.pl
pomorskie.travel

Zupa zagraj (dziadowska zupa)

Zupa ziemniaczana z dodatkiem zacierki z mąki i kawałków przesmażonego boczku z widocznymi oczkami tłuszczu.
Mieszkańcy Borów Tucholskich i okolic podają następujący przepis na zupę zagraj: „Najpierw wkładało się obrane kartofle do wody, gotowało, potem robiło się zakruszki z mąki i wody – takie zacierki i wkładało się je też do zupy, razem zagotowało i okrasiło się takim „psst”. Na patelni roztopiło się tłuszcz lub parę szperek (boczek lub słonina) i z patelni wlewano to do zupy.
składniki:
1 l wody, 0,5 kg ziemniaków, 1 szklanka mąki pszennej, 20 dkg wędzonego boczku lub okrasy z gęsi, sól, cebula
wykonanie:
ziemniaki obrać, umyć i pokroić w kostkę. Następnie włożyć do garnka z wodą, posolić i ugotować. Gdy ziemniaki będą miękkie dodać przygotowane z mąki i wody zacierki. Przez chwilę gotować. W tym czasie pokrojony w kostkę boczek podsmażyć z cebulką, poczym dodać go do zupy.


www.minrol.gov.pl
pomorskie.travel


Kociewskie kluski ziemniaczane

Kluski o nieregularnych kształtach, okraszone słoniną.
składniki:
1,5 kg ziemniaków, 0,5 kg mąki, 1 jajo, sól, masło z zarumienioną tartą bułką
wykonanie:
umyć, ugotować i obrać, a następnie zetrzeć ziemniaki na tarce. Wyłożyć na stolnicę, dodać mąkę, jajo, sól, zagnieść ciasto. Ciasto podzielić na 3 części i formować wałeczki grubości palca, krajać na 4–5 cm długości. Ciasto wrzucać partiami na wrzącą wodę, zamieszać, nakryć, gdy się kluski zagotują garnek odkryć, zdjąć z ognia. Wybierać łyżką cedzakową na cedzak, przelać gorącą wodą, osączyć, wyłożyć na półmisek, Kluski ziemniaczane można podawać jako drugie danie do zasmażonej świeżej lub kiszonej kapusty albo z sosem grzybowym, pieczarkowym lub pomidorowym. Można podawać również jako dodatek do mięs duszonych z sosem.


www.minrol.gov.pl
pomorskie.travel


Kociewska polewka owocowo grzybowa

Zupa z suszonych owoców (jabłka, gruszki, śliwki) i grzybów suszonych (borowiki, podgrzybki) – w zupie widoczne kawałki owoców i grzybów, zupa zabielona mąką i śmietaną
składniki:
garść suszonych owoców (jabłka, gruszki, śliwki), garść suszonych grzybów (borowiki, podgrzybki), śmietana, jajko, 2–3 łyżki mąki pszennej, sól, cukier
wykonanie:
owoce i grzyby (oddzielnie) namoczyć i pozostawić na 2 godziny. Owoce ugotować w tej samej wodzie, w której się moczyły i przetrzeć. Wstawić garnek z wodą, dodać grzyby i owoce, posolić i gotować aż staną się miękkie. Śmietanę, mąkę i jajko roztrzepać i wlewać, cały czas mieszając, do gotującej się zupy. Doprawić solą i cukrem.

www.minrol.gov.pl
pomorskie.travel


Pyzy borowiackie

Owalna pyza w środku z farszem twarogowym
Kluski ziemniaczane nazywane pyzami (czasem golcami) przygotowywano i podawano na rozmaite sposoby. Przyrządzano je z surowych, tartych ziemniaków odciśniętych przez płótno. Z masy (bez dodatku gotowanych ziemniaków) robiono placuszki i nakładano na nie farsz, następnie formowano ręką kulki wielkości większego jajka. Kluski podawano z roztopionym boczkiem lub słoniną i podsmażoną cebulą.

Pieróg z gomółką z Kociewia
Podłużny, owalny.
składniki:
5 kg ziemniaków, 0,5 kg twarogu, sól
Można użyć z powodzeniem innego farszu (grzyby, mięso)
wykonanie:
ziemniaki utrzeć. Twaróg przepuścić przez maszynkę i posolić do smaku. Ugniatać z twarogu gomółki (małe wałeczki). Ziemniaki odcisnąć przez gazę nad miską lub garnkiem. Zlać sok, a mączkę z dna naczynia dodać do ciasta. Posolić i dobrze wymieszać. Z ciasta formować (na dłoni) placuszki. Kłaść na nie gomółki i oklejać ciastem. Gotować we wrzącym, osolonym lekkim kisielu (woda z kartoflanką). Można podawać z roztopionym boczkiem lub słoniną i podsmażoną cebulą.


pomorskie.travel

Szandar kociewski

Placek ziemniaczany z dodatkiem solonego boczku podobny do przypalonej drożdżówki.
Składniki:
•    2 kg ziemniaków
•    2 cebule
•    3 ząbki czosnku
•    2 jajka
•    około 2 - 3 łyżek mąki pszennej
•    kawałek boczku wędzonego
•    sól, pieprz, gałka muszkatołowa - do smaku
Ziemniaki i cebulę zetrzeć na najdrobniejszych oczkach tarki. Jeżeli ziemniaki były bardzo wodniste, to powstałą masę odcisnąć. Dodać jajka, czosnek przeciśnięty przez praskę, przyprawy oraz odpowiednią ilość mąki - ma wyjść konsystencja zwykłych placków ziemniaczanych. (lepiej dodać mniej mąki, niż więcej). Boczek pokroić w plastry. Połowę wyłożyć na dno blachy, następnie wylać masę ziemniaczaną i wyłożyć pozostałe plastry boczku.
Piec w temperaturze 200°C około godziny.

www.minrol.gov.pl
atinabc.blox.pl/html


Kociewski chleb wiejski na serwatce

składniki:
wiadro mąki do koponki (dzieży), 7 łyżek soli, 2 l żuraka (kwas chlebowy), kostka drożdży, wiadro do rozczynu, 5–6 l serwatki
wykonanie:
w koponce wymieszać mąkę, sól i żurak. Serwatkę podgrzać, rozpuścić w niej drożdże i wymieszać z mąką. Osypać na wierzch mąką, zrobić znak krzyża i zostawić na noc. Rano wymieszać mąkę, którą ciasto zostało przysypane. Piec rozgrzać na 3 zdrowaśki. W tym czasie chleb zagnieść, wyłożyć na blachy i pozostawić do wyrośnięcia (aż podwoi swoją objętość). Wygarnąć drewno iglaste, włożyć do pieca blachy i piec przez 1 godz. i 10 min. Po wyjęciu posmarować wodą i obsypać makiem.


pomorskie.travel


Grochowinki kociewskie (chruściki, faworki)

Małe, rogate ciasteczka smażone na smalcu.
Grochowinki drożdżowe
Składniki:
•    1/2 kg mąki
•    1/2 kostki margaryny
•    5 dag drożdży
•    1 szklanka mleka
•    1 jajko
•    2 żółtka
•    2 łyżki cukru
•    szczypta soli
•    tłuszcz do smażenia (smalec, olej lub pół na pół smalec z olejem)
•    2 łyzki octu lub spirytusu
Na lukier:
•    białko (woda przegotowana lub sok z cytryny)
•    cukier puder
Zrobić zaczyn z drożdży, mleka i cukru. Wyrośniety zagnieść z resztą składników (margaryny nie rozpuszczamy). Zostawić do wyrośnięcia pod przykryciem. Następnie rozwałkować na dość cienki placek, pociąć na szerokie paski, a potem w dłuzsze romby. Każdy romb naciąć posrodku, przez dziurkę przewlec jeden koniec rombu. Smażyć w głębokim tłuszczy tak jak zwykłe faworki. Odsączać na papierowych ręcznikach i smarować lukrem utartym z białka (wody lub soku) i cukru pudru.


www.minrol.gov.pl
wwwpysznejedzonko.blox.pl/html


Potrawka z kury po kociewsku

Kawałki mięsa drobiowego ze skórą w białym sosie z rodzynkami, dekorowane agrestem, na przekroju widoczna kość i jasnobrązowe mięso.
składniki:
kura, włoszczyzna (bez kapusty), cebula, kwaśna śmietana, żółtka, cytryny, mąka, rodzynki, ryż
wykonanie
całą kurę wypatroszyć i umyć. Ugotować z dodatkiem włoszczyzny (bez kapusty) i cebuli. W osobnym garnku ugotować na sypko ryż. Przygotować sos słodko-kwaśny: Odlać gorącego rosołu (zbierając tłuszcz z wierzchu) do garnuszka, zaciągnąć mąką rozmieszaną z wodą (jeśli sos wyjdzie za gęsty rozcieńczyć go, dolewając rosołu). Dodać kwaśną śmietanę, doprawić cukrem, sokiem z cytryny i solą. Rozmącić kilka żółtek z wodą i wlać do sosu, już nie gotując. Rodzynki namoczyć we wrzącej wodzie, odcedzić i dodać do sosu. Ryż wyjąć na półmisek, obłożyć mięsem wyjętym z rosołu i polać sosem. Potrawę dekorować ugotowaną marchewką, natką pietruszki i cytryną, agrestem.


pomorskie.travel/
www.minrol.gov.pl

Kurczak wędzony po Kociewsku

składniki:
kurczak, sól, majeranek, pieprz, ziele angielskie
wykonanie:
kurczaki w całości (ilość według uznania) wypatroszyć i umyć. Zrobić solankę z przegotowanej wody i soli. Kurczaki zamoczyć w roztworze i pozostawić na 24 godz. Po tym czasie przełożyć mięso do nowej solanki na kolejne 24 godz. Następnie wyjąć kurczaki z roztworu i powiesić na hakach, osuszyć. Wędzić nad ogniem 10–15 min, aż nabiorą stosownego koloru. Wyjąć i sparzyć przegotowaną wodą z przyprawami (majeranek, pieprz i ziele angielskie) przez 1 godz. Wyjąć i jeszcze raz wędzić nad ogniem przez 10–15 min.


pomorskie.travel

Śledzie po kociewsku

0,5 kg solonych filetów śledziowych
Farsz-pasta: 20 dag wędzonej makreli
3 dag suszonych grzybów
2 średnie cebule
2 łyżki koncentratu pomidorowego
2 średnie ogórki kiszone
pieprz
olej do zalania rolmopsów

Dekoracja: 2 łyżki majonezu i gałązka pietruszki lub pora

Filety śledziowe wymoczyć i przekroić na pół wzdłuż śledzia. Przygotować pastę: grzyby ugotować w małej ilości wody i odcedzić. Makrelę (bez ości i skóry), grzyby i cebulę zmielić. Ogórki obrać ze skóry i pokroić w drobną kostkę. Wszystko razem połączyć i wymieszać z koncentratem pomidorowym. Pastą smarować filety, zwijać jak rolmopsy i spiąć wykałaczką. Ułożyć w głębokim naczyniu, posypać pieprzem i zalać olejem. Przykryć i wstawić na 12 godz. do lodówki. Przed podaniem układać na półmisku, każdego rolmopsa dekorując majonezem i listkiem pietruszki lub pora.


www.nasztczew.pl


Orange Colour Red Colour Blue Colour Green Colour